Statystyki
Odwiedzających: 516606
|
|
Czy teoria grawitacji jest poprawna? |
|
Autor: Georgi Dvali
|
Wszystkie obecne pomiary stwierdzają, że Wszechświat się rozszerza coraz szybciej. Z niewiadomego powodu ucieczka galaktyk uległa od jakiegoś czasu przyspieszeniu. Naukowcy najczęściej tłumaczą to działaniem tajemniczego czynnika zwanego ciemną energią, który ma charakter odpychający. Ale na razie nie ma jednoznacznego potwierdzenia doświadczalnego istnienia takiej formy energii.
Obecnie pojawiają się inne sposoby wytłumaczenia przyspieszenia ucieczki galaktyk. Jedną z nich jest nowa próba sformułowania kwantowej teorii grawitacji, opierająca się na teorii strun. Każdą cząstkę w tej teorii traktujemy jako oscylacje (drgania) maleńkich strun. Zgodnie z teorią strun przestrzeń jest dziesięcio lub jedenastowymiarowa, ale trzy wymiary tylko widzimy, z pozostałe zostały zwinięte do bardzo małych rozmiarów i ich ani nie obserwujemy, ani nie możemy w nich się poruszać. Nowa hipoteza stwierdza, że dodatkowe wymiary mogą mieć w istocie rozmiary nieskończone dla oddziaływania grawitacyjnego. W przeciwieństwie do materii, czyli elektronów, protonów i fotonów, cząstki przenoszące oddziaływanie grawitacyjne - grawitony mogą poruszać się również w dodatkowych wymiarach. Dokładnie są to grawitony o dużej długości fali. Wtedy zmianie uległo by podstawowe prawo grawitacji. Jeśli grawitony mogą poruszać się w jednym dodatkowym wymiarze to siłą oddziaływania jest odwrotnie proporcjonalna do sześcianu odległości, jeśli dwa dodatkowe wymiary, to odwrotnie proporcjonalna do czwartej potęgi itd. Zwykłe grawitony o pośredniej długości fali nie mogą wydostać się do dodatkowych wymiarów i lokalnie obserwujemy oddziaływanie grawitacyjne odwrotnie proporcjonalne do kwadratu odległości, zgodnie z prawem powszechnego ciążenia Newtona. Zmiana prawa grawitacji byłaby wtedy przyczyną przyspieszania rozszerzania Wszechświata.
Inna teoria zakłada istnienie dodatkowego rodzaju grawitonów, które w przeciwieństwie do zwykłych grawitonów, mają niewielką masę. A jak wiedzą fizycy, jeśli grawitony mają masę, to grawitacja nie spełnia prawa odwrotnych kwadratów.
Kto ma rację rozstrzygną dalsze obserwacje obiektów astronomicznych, zwłaszcza dalekich supernowych.
Opracowano na podstawie artykułu Georgi Dvali "Moce ciemności" zamieszczonego w numerze 3/2004 "Świata Nauki". |
|
